توانایی گسترده و خُرد کتل-هورن-کارول (مدل CHC)

• 

• 

• 

توانایی	تعریف
استدلال سیال (Gf)	استفاده از روش‌های سنجیده و کنترل‌شده (اغلب مستلزم توجه متمرکز) برای حل مسائل جدید و «فی‌البداهه» که با استفاده از عادت‌ها، طرح‌واره‌ها و سناریوهای قبلاً آموخته‌شده قابل‌حل نیستند.
استقراء	توانایی مشاهدۀ یک پدیده و کشف اصول یا قواعد زیربنایی که رفتار آن را تعیین می‌کند (که به‌عنوان استنتاج قاعده نیز شناخته می‌شود).
استدلال متوالی کلی	توانایی استدلال منطقی با استفاده از مقدمات و اصول شناخته‌شده (همچنین به‌عنوان استدلال قیاسی یا کاربرد قاعده شناخته می‌شود).
استدلال کمی	توانایی استدلال با کمیت‌ها، روابط ریاضی و عملگرها.
سرعت استدلال (RE)الف	توانایی استدلال سریع و درست.
استدلال پیاژه‌ای (RP)الف	توانایی‌های درگیر در تکالیف تکمیل‌شده برای آزمون نظریه‌های پیاژه در مورد رشد شناختی (مانند ردیف‌کردن، نگهداشت یا بقاء و طبقه‌بندی).
ظرفیت حافظۀ کاری (Gwm)	توانایی حفظ یا نگهداری و دست‌کاری اطلاعات در توجه فعال.
اندوزش کوتاه‌مدت شنیداری (Wa)	توانایی رمزگردانی و نگهداری اطلاعات کلامی در حافظۀ اولیه.
اندوزش کوتاه‌مدت دیداری- فضایی (Wv)	توانایی رمزگردانی و نگهداری اطلاعات دیداری در حافظۀ اولیه.
کنترل توجه (AC)	توانایی دست‌کاری کانون توجه به‌صورت انعطاف‌پذیر برای تمرکز بر محرک‌های مرتبط با تکلیف و نادیده‌گرفتن محرک‌های بی‌ربط (گاهی اوقات به‌عنوان توجه متمرکز یا کانونی، تمرکز، توجه کنترل‌شدۀ اجرایی یا توجه اجرایی شناخته می‌شود).
ظرفیت حافظۀ کاری (Wc)ب	توانایی دست‌کاری اطلاعات در حافظۀ اولیه.
کارایی یادگیری (GL)	توانایی یادگیری، اندوزش و تحکیم یا یکپارچه‌سازی اطلاعات جدید در دوره‌های زمانی که برحسب دقیقه، ساعت، روز و سال اندازه‌گیری می‌شود.
حافظۀ تداعی (MA)	توانایی ایجاد پیوند بین دو محرک قبلاً نامرتبط، به‌طوری‌که ارائۀ یکی از محرک‌ها در دفعات بعد، باعث فعال‌شدن یادآوری محرک‌ دیگر ‌شود.
حافظۀ معنادار (MM)	توانایی به خاطر سپردن روایت‌ها و سایر اشکال اطلاعات مرتبط ازنظر معنایی.
حافظۀ یادآوری آزاد (M6)	توانایی یادآوری لیست‌ها در هر ترتیبی.
سیالی بازیابی (Gr)	نرخ و سیالی که در آن افراد می‌توانند اطلاعات یا ایده‌های کلامی و غیرکلامی ذخیره‌شده در حافظه بلندمدت را به‌صورت انتخابی و استراتژیک بازیابی کنند.
سیالی ایده‌پردازی (FI)	توانایی تولید سریع مجموعه‌ای از ایده‌ها، کلمات یا عبارات مربوط به یک شرایط یا شیء خاص.
سیالی بیانی (FE)	توانایی فکر کردن سریع به روش‌های مختلف بیان یک ایده.
سیالی تداعی (FA)	توانایی تولید سریع مجموعه‌ای از ایده‌های اصلی یا مفید مرتبط با یک مفهوم خاص.
حساسیت به مشکلات / سیالی راه‌حل جایگزین (SP)	توانایی فکرکردن سریع به چندین راه‌حل جایگزین برای یک مشکل عملی.
اصالت/خلاقیت (FO)	توانایی تولید سریع پاسخ‌های اصیل، هوشمندانه و بینش‌مندانه (بیان‌ها، تفسیرها) به یک موضوع، موقعیت یا تکلیف خاص.
سرعت دسترسی واژگانی (LA)	توانایی بازیابی سریع و سیال کلمات از واژگان یک فرد (همچنین ممکن است به‌عنوان کارایی کلامی یا خودکار بودن دسترسی واژگانی توصیف شود).
سهولت نام‌گذاری (NA)	توانایی فراخوانی سریع اشیاء رایج با نام آن‌ها (همچنین به‌عنوان سرعت نام‌گذاری پیوسته یا نام‌گذاری خودکار سریع (RAN) شناخته می‌شود).
سیالی کلمه (FW)	توانایی تولید سریع کلماتی که دارای ویژگی واج‌شناختی (مانند سیالی بازیابی کلمات از طریق سرنخ واج‌شناختی) یا ویژگی معنایی (برای مثال، سیالی بازیابی کلمات از طریق بازنمایی مبتنی بر معنا) هستند.
سیالی تصویری (FF)	توانایی ترسیم سریع تا حد امکان بسیاری از چیزها (یا جزئیات و بسط‌هایشان) هنگامی‌که با یک محرک بصری بی‌معنی (برای مثال، مجموعه‌ای از عناصر دیداری منحصربه‌فرد) ارائه می‌شود.
انعطاف‌پذیری شکلی (FX)	توانایی ترسیم سریع راه‌حل‌های مختلف برای مسائل شکلی.
سرعت پردازش (Gs)	توانایی کنترل توجه به انجام خودکار، سریع و سیال تکالیف شناختی تکراری نسبتاً ساده (همچنین ممکن است به‌عنوان سیالی توجه یا سرعت توجه توصیف شود).
سرعت ادراکی (P)	توانایی لایه میانی که می‌تواند به‌عنوان سرعت و سیالی تعریف شود که با آن شباهت‌ها یا تفاوت‌های محرک‌های بصری (مانند حروف، اعداد، الگوها و غیره) را می‌توان در یک میدان دید گسترده جستجو و مقایسه کرد.
سرعت-جستجوی ادراکی (Ps)	سرعت و سیالی جستجو یا اسکن یک میدان بصری گسترده برای یافتن یک یا چند الگوی بصری ساده.
سرعت -مقایسه ادراکی (Pc)	سرعت و سیالی نگاه کردن و مقایسه محرک‌های بصری که در کنار یکدیگر هستند یا به‌طور گسترده در یک میدان دیداری گسترده از هم جدا شده‌اند.
سهولت اعداد (N)	سرعت، سیالی، و دقت در دست‌کاری اعداد، مقایسه الگوهای اعداد یا تکمیل عملیات ریاضی اساسی.
سرعت خواندن (سیالی) (RS)	سرعت و سیالی خواندن متن با درک کامل.
سرعت نوشتن (سیالی) (WS)	سرعت و سیالی تولید یا کپی کلمات یا جملات.
سرعت واکنش و تصمیم‌گیری (Gt)	سرعت تصمیم‌گیری یا قضاوت بسیار ساده در زمانی که آیتم‌ها در یک زمان ارائه می‌شوند
RT ساده (R1):	RTتا شروع یک محرک بینایی یا شنوایی.
RT انتخابی	RT (R2)  زمانی که یک انتخاب بسیار ساده باید انجام شود.
زمان بازبینی (IT)	سرعتی که در آن می‌توان تفاوت در محرک‌های بصری را درک کرد.
سرعت پردازش معنایی (R4)	زمان واکنش زمانی که یک تصمیم نیاز به رمزگذاری بسیار ساده و دست‌کاری ذهنی محتوای محرک دارد.
سرعت مقایسه ذهنی (R7)	زمان واکنش که در آن محرک‌ها باید برای یک ویژگی یا ویژگی خاص مقایسه شوند.
سرعت روانی-حرکتی (Gps)	توانایی انجام حرکات بدنی فیزیکی ماهرانه (مانند حرکت انگشتان، دست‌ها، پاها) با دقت، هماهنگی، سیالی یا قدرت
سرعت حرکت اندام (R3)	سرعت حرکت دست‌وپا.
سرعت (سیالی) نوشتن (WS)	سرعتی که می‌توان کلمات نوشته‌شده را با آن کپی کرد.
سرعت تولید گفتار (PT)	توانایی انجام سریع مفصل‌بندی‌های متوالی با ماهیچه گفتار.
زمان حرکت (MT)	زمان صرف شده برای حرکت فیزیکی یک عضو بدن (به‌عنوان‌مثال، انگشت) برای ایجاد پاسخ لازم، پس از تصمیم یا انتخاب، در یک تکلیف شناختی ابتدایی.
درک – دانش (Gc)	توانایی درک و انتقال دانش با ارزش فرهنگی (شامل عمق و وسعت دانش اِخباری و روشی و مهارت‌هایی مانند زبان، کلمات و دانش عمومی که از طریق تجربه، یادگیری و فرهنگ‌پذیری ایجاد شده‌اند).
رشد زبان (LD)	یک توانایی لایه میانی که می‌تواند به‌عنوان توانایی درک زبان و استفاده از آن برای برقراری ارتباط. درک کلی زبان گفتاری در سطح کلمات، اصطلاحات و جملات تعریف کرد.
دانش لغوی (VL)	آگاهی از تعاریف کلمات و مفاهیمی که زیربنای آن‌هاست؛ دانش واژگان.
دانش عمومی (KO)	وسعت و عمق دانش که دانستن آن برای همه افراد یک فرهنگ ضروری، عملی یا ارزشمند است.
توانایی شنیدن (LS)	توانایی درک گفتار (با درک کلمات منفرد شروع می‌شود و به جملات کلامی پیچیده طولانی افزایش می‌یابد).
توانایی ارتباط (CM)	توانایی استفاده از گفتار برای برقراری ارتباط مؤثر.
حساسیت گرامری (MY)	آگاهی از قواعد رسمی گرامری و صرف‌شناسی کلمات در گفتار.
دانش حوزه خاص (Gkn)	عمق، وسعت و تسلط دانش اِخباری و روندی تخصصی (دانشی که انتظار نمی‌رود همه اعضای یک جامعه داشته باشند).
اطلاعات علوم عمومی (K1)	محدوده دانش علمی.
دانش فرهنگ (K2)	دامنه دانش دربارۀ علوم انسانی.
دانش مکانیکی (MK)	دانش در مورد کارکرد، اصطلاحات، و عملکرد ابزار، ماشین‌آلات و تجهیزات معمولی.
مهارت زبان خارجی (KL)	شبیه به رشد زبان، اما در زبان دیگری غیر از زبان مادری فرد.
دانش اشاره (KF)	دانش هجی انگشتی و اشاره کردن (به‌عنوان‌مثال، زبان اشاره آمریکایی).
مهارت در لب‌خوانی (LP)	شایستگی در توانایی درک ارتباط دیگران از طریق تماشای حرکات دهان و بیان آن‌ها.
خواندن و نوشتن (Grw)	عمق و وسعت دانش و مهارت‌های اخباری و روندی مرتبط با زبان نوشتاری
درک مطلب (RC)	توانایی درک گفتار نوشتاری.
رمزگشایی خواندن (RD)	توانایی شناسایی کلمات از متن.
سرعت خواندن (RS)	سرعتی که فرد می‌تواند گفتمان مرتبط را با درک کامل بخواند.
سرعت نوشتن (WS)	توانایی کپی یا تولید سریع متن
کاربرد انگلیسی (EU)	دانش مربوط به دستورالعمل‌های نوشتن (به‌عنوان‌مثال، حروف بزرگ، نقطه‌گذاری، و استفاده از کلمات).
دانش کمی (Gq)	عمق و وسعت دانش اخباری و روندی مرتبط با ریاضیات
دانش ریاضی (KM)	محدوده دانش عمومی در مورد ریاضیات، نه اجرای عملیات ریاضی یا حل مسائل ریاضی.
پیشرفت ریاضی (A3)	پیشرفت ریاضی اندازه‌گیری‌شده (آزمون شده).
پردازش بصری (Gv)	توانایی استفاده از تصاویر ذهنی شبیه‌سازی‌شده برای حل مسائل- درک، تمیز، دست‌کاری، و یادآوری تصاویر غیرزبانی در «چشم ذهن».
تجسم (Vz)	توانایی درک الگوهای پیچیده و شبیه‌سازی ذهنی که چگونه ممکن است در هنگام تبدیل (به‌عنوان‌مثال، چرخش‌یافته، پیچ‌خورده، معکوس، تغییر در اندازه، تا حدی مبهم) به نظر می‌رسند.
چرخش سریع (SR)	توانایی حل سریع مسائل با استفاده از چرخش ذهنی تصاویر ساده.
تصویرسازی ذهنی (IM)	توانایی تولید تصاویر ذهنی به‌صورت ارادی و بسیار واضح از اشیا، افراد یا رویدادهایی که درواقع وجود ندارند.
انعطاف‌پذیری بندش (CF)	توانایی شناسایی یک شکل دیداری یا الگوی نهفته در یک الگو یا آرایه دیداری پیچیده یا مبدل، زمانی که فرد از قبل بداند الگو چیست.
سرعت بندش (CS)	توانایی شناسایی و دسترسی سریع به یک شی دیداری آشنا و معنی‌دار ذخیره‌شده در حافظه بلندمدت از نشانه‌های دیداری ناقص یا مبهم (مثلاً مبهم، تا حدی مبهم، مبدل، نامربوط) بدون اینکه از قبل بدانیم شی چیست.
حافظه دیداری (MV)	توانایی به خاطر سپردن تصاویر پیچیده در مدت‌زمان کوتاه (کمتر از ۳۰ ثانیه).
اسکن فضایی (SS)	توانایی بررسی سریع و دقیق (کاوش دیداری) یک میدان یا الگوی فضایی گسترده یا پیچیده با موانع متعدد و شناسایی پیکربندی هدف یا شناسایی مسیر از طریق میدان به نقطه پایانی هدف.
یکپارچگی ادراکی سریالی (PI)	توانایی تشخیص یک شی بعدازاینکه فقط قسمت‌هایی از آن به‌سرعت نشان داده می‌شود
تخمین طول (LE)	توانایی تخمین دیداری طول اجسام (بدون استفاده از ابزار اندازه‌گیری).
توهمات ادراکی (IL)	توانایی فریب نخوردن از طریق توهمات دیداری.
تناوب یا جایگزین‌های ادراکی (PN)	ثبات در میزان تناوب بین ادراکات دیداری مختلف.
سرعت ادراکی (P)	سرعت و سیالی که با آن شباهت‌ها یا تفاوت‌ها در محرک‌های دیداری را می‌توان تشخیص داد.
پردازش شنیداری (Ga)	توانایی تمیز، به خاطر سپردن، استدلال و کار خلاقانه (روی) محرک‌های شنیداری، که ممکن است شامل تن‌ها، صداهای محیطی و واحدهای گفتاری باشد.
رمزگذاری آوایی (PC)	توانایی شنیدن واج‌ها به‌صورت مجزا، ترکیب صداها به کلمات، و تقسیم کلمات به قطعات، صداها یا واج‌ها (همچنین به‌عنوان پردازش واج‌شناختی، آگاهی واج‌شناختی و آگاهی واجی نیز شناخته می‌شود).
تشخیص صدای گفتار (US)	توانایی تشخیص و تمیز تفاوت‌ها در صداهای گفتاری (غیر از واج‌ها) در شرایط با حواس‌پرتی کم یا بدون حواس‌پرتی یا در شرایط افکت صدا (تغییر امواج صوتی یا اعوجاج).
مقاومت در برابر اعوجاج محرک شنوایی (UR)	توانایی شنیدن صحیح کلمات یا متن‌های گفتاری طولانی تحت شرایط اعوجاج یا نویز پس‌زمینه
حفظ و قضاوت ریتم (U8)	توانایی تشخیص و حفظ یک ضرب موسیقی.
حافظه برای الگوهای صدا (UM)	توانایی حفظ (به‌صورت کوتاه‌مدت) رویدادهای شنیداری مانند آهنگ‌ها، الگوهای آهنگی، صداها یا صداهای گفتاری.
تمیز و قضاوت موسیقایی (U1 U9)	توانایی تشخیص و قضاوت در مورد الگوهای آهنگی در موسیقی با توجه به جنبه‌های ملودی، هارمونیک و بیانی (عبارت، سرعت، پیچیدگی هارمونیک، تغییرات شدت).
زیروبمی مطلق (UP)	توانایی تشخیص کامل زیروبم صداها.
مکان‌یابی صدا (UL)	توانایی مکان‌یابی صداهای شنیده‌شده در فضا.
توانایی‌های بویایی (Go)	توانایی تشخیص و پردازش اطلاعات معنی‌دار در بوها
حافظه بویایی (OM)	توانایی تشخیص بوهای متمایز قبلی را که قبلاً با آن‌ها برخورد کرده‌اید
توانایی‌های لمسی (Gh)	توانایی تشخیص و پردازش اطلاعات معنی‌دار در احساسات لمسی
حساسیت لمسی (TS)ج	توانایی ایجاد تمایزات ظریف در احساسات لمسی
توانایی‌های جنبشی (Gk)	توانایی تشخیص و پردازش اطلاعات معنی‌دار در احساسات حس درونی (عمقی)
حساسیت جنبشی (KS)ج	توانایی ایجاد تمایزات ظریف در احساسات حس عمقی (به‌عنوان‌مثال، اینکه آیا و چقدر یک اندام حرکت کرده است).
توانایی‌های روانی-حرکتی (Gp)	توانایی انجام حرکات فیزیکی بدن (مانند حرکات انگشتان، دست‌ها، پاها) با دقت، هماهنگی یا قدرت
مهارت دستی (P1)	توانایی انجام حرکات هماهنگ دست یا دست و بازوی متصل.
مهارت انگشتان (P2)	توانایی انجام حرکات دقیق و هماهنگ انگشتان (با یا بدون دست‌کاری اشیا).
قدرت ایستا (P3)	توانایی اعمال نیروی عضلانی برای حرکت (فشار، بلند کردن، کشیدن) یک جسم نسبتاً سنگین یا غیرمتحرک.
تعادل عضلات درشت بدن (P4)	توانایی حفظ بدن در وضعیت عمودی در فضا یا بازیابی تعادل پس از به هم خوردن تعادل.
هماهنگی چند اندام (P6)	توانایی انجام حرکات سریع خاص یا مجزای حرکتی بازوها یا پاها.
چیرگی بازو-دست (P7)	توانایی هماهنگ‌کردن دقیق و ماهرانه موقعیت بازو و دست در فضا.
دقت کنترل (P8)	توانایی اعمال کنترل دقیق بر حرکات عضلانی، معمولاً در پاسخ به بازخورد محیطی (به‌عنوان‌مثال، تغییر در سرعت یا موقعیت جسم در حال دست‌کاری).
هدف‌گیری (AI)	توانایی اجرای دقیق و سیال مجموعه‌ای از حرکات هماهنگی چشم و دست برای اهداف موقعیت‌یابی.

ترجمه و گردآوری:

پروفسور اکبر رضایی – استاد تمام و عضو هیات علمی دانشگاه – متخصص سنجش شناختی و اختلالات یادگیری در تبریز

• 

• 

• 

آشنایی با خدمات تخصصی کلینیک روانشناسی جوانه رشد تبریز

مرکز مشاوره جوانه رشد تبریز با مجوز رسمی از سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره جمهوری اسلامی ایران و با مدیریت پروفسور اکبر رضایی، متخصص برجسته روان‌شناسی، استاد تمام و عضو هیئت دانشگاه (با بیش از ۲۰ سال سابقه کاری در حوزه اختلالات یادگیری، تست هوش و استعدادیابی در تبریز) با رویکردی علمی در کنار شماست. در این مرکز خدمات متنوعی به همشهریان و هموطنان عزیز ارائه می‌شود تا شما و فرزندتان بهترین مسیر رشد و موفقیت را تجربه کنید. از جمله این خدمات عبارت‌اند از:

۱- تشخیص و درمان مشکلات، ناتوانی ها و اختلالات یادگیری خاص (SLD)، اختلالات یادگیری غیرکلامی (NVLD)، اختلالات خواندن، نارسانویسی (نوشتن)، ریاضی بر اساس مدل عصب روانشناختی SNP/CHC

۲- اجرا و تفسیر آزمون‌های استاندارد و بین المللی استعدادیابی و هوش از جمله KABC-II (آزمون کافمن)، WISC-V (آزمون وکسلر ۵)، SB5 (آزمون استنفورد- بینه)، D-KEFS (سیستم کارکرد اجرایی دلیس-کاپلان)، WPPSI (وکسلر برای کودکان پیش‌ از دبستان)

۳- ارزیابی تخصصی توجه و تمرکز و بیش‌فعالی (ADHD) – IVA-2

۴- تقویت حافظه و یادگیری؛ سرعت پردازش؛ توجه، تمرکز و حواسپرتی؛ پردازش دیداری فضایی؛ پردازش شنیداری؛استدلال منطقی، استعداد تحلیلی؛ اختلالات هیجانی؛ انعطاف پذیری شناختی؛ بازداری و سایر کارکردهای شناختی و اجرایی مغز با آخرین تکنولوژی و نرم افزارهای نوین توان بخشی شناختی از جمله کاپیتان لاگ (Capitan’s Log)؛ ریهاکام (RehaCom)؛ Memory Gym؛ Attention Gym؛ Smart Driver؛ CogMed؛ Working Memory Training؛ Spatial-Visual Memory Skills Tasks؛ Tower of Hanoi and London؛ N-Back؛ Hamdeli؛ Stroops؛ Wisconsin Card Sorting؛ Brain Games

۵- مشاوره تحصیلی با رویکرد یادگیری خودنظم‌دهی (SRL)؛ مدیریت زمان، برنامه ریزی درسی، راهبردهای ایجاد انگیزه، روش های مطالعه و یادگیری

۶- استعدادیابی و انتخاب رشته پایه نهم به دهم با آزمون‌های اختصاصی مرکز جوانه رشد از جمله APTS (مجموعه آزمون‌های نیمرخ استعداد)، SATB (مجموعه آزمون‌های استعداد تحصیلی)، MAB-II (مجموعه آزمون‌های استعداد چندبعدی)

مرکز اختلالات یادگیری و توانبخشی شناختی، تست هوش و استعدادیابی جوانه رشد تبریز یک مرکز تخصصی برای سلامت شناختی کودکان است. شما والدین عزیز اگر کودکی دارید که در درک مفاهیم و مطالب درسی مشکل دارد و یا اگر می خواهید سطح توانایی های شناختی، هوشی و استعدادهای او را مشخص کنید و یا اگر در انتخاب رشته پایه نهم به دهم او سردرگم هستید می توانید با خیال راحت مرکز جوانه رشد را انتخاب کنید. برای دریافت مشاوره و رزرو وقت، همین حالا با شماره همراه مرکز مشاوره جوانه رشد تبریز (09146347098) تماس بگیرید و اولین گام را به سوی آرامش و پیشرفت بردارید. 

 09146347098

آدرس مرکز مشاوره جوانه رشد: تبریز، چهار راه شهید بهشتی (منصور سابق)، ۱۰۰ متر به طرف میدان ساعت، روبه روی ایستگاه اتوبوس، ورودی مجتمع عتیق ۱ بر امام، بلوک B، طبقه ۲ خدماتی، واحد ۲۳۹

برای مسیریابی کلیک کنید (گوگل مپ)؛ (نشان)؛ (بلد)